เสื้อครุยพระราชทาน
เสื้อครุยพระราชทานของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเป็นสัญลักษณ์แห่งพระมหากรุณาธิคุณ อัตลักษณ์ และเกียรติยศสูงสุดของบัณฑิตและประชาคมจุฬาฯ สะท้อนความผูกพันอันแน่นแฟ้นระหว่างสถาบันกับพระมหากษัตริย์ และคุณค่าทางศิลปวัฒนธรรมไทยที่สืบทอดมาอย่างยาวนาน
ลักษณะสำคัญของเสื้อครุยจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
- ระยะระหว่างแถบหรือช่องไฟบนสำรด มีจังหวะและสัดส่วนตามแบบจิตรกรรมไทย
- ขนาดแถบบนสำรดกำหนด 2 ขนาด คือ ขนาดเล็ก และขนาดใหญ่
- การจัดองค์ประกอบแถบสำรดงดงามทั้งรูปแบบและศิลปะไทย
- สีพื้นผสานกับสีประจำคณะอย่างกลมกลืน
- เส้นแสดงระดับวุฒิ (ปริญญาตรี 1 เส้น, ปริญญาโท 2 เส้น และ ปริญญาเอก 3 เส้น)
สีและความหมายของสำรด
บูรพาจารย์และศิลปินในอดีตกำหนดสีพื้นสำรดไว้ดังนี้
ใช้สำหรับบัณฑิตและมหาบัณฑิต เพื่อถวายความเคารพแด่พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งมีพระบรมราชสมภพในวันเสาร์ และทรงใช้สีดำหรือน้ำเงินเข้มเป็นสีประจำพระองค์
ใช้สำหรับดุษฎีบัณฑิต เป็นการถวายความจงรักภักดีต่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งมีพระบรมราชสมภพในวันอังคาร และทรงใช้สีชมพูเป็นสีประจำพระองค์ ทั้งยังใช้สีแดงชาดเป็นสีเครื่องราชอิสริยาภรณ์ตระกูลจุลจอมเกล้า (ต่อมาจึงเปลี่ยนมาใช้สีชมพู)
ใช้เฉพาะฉลองพระองค์ครุยพระบรมราชูปถัมภก เพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบรมราชจักรีวงศ์
ประเภทและชั้นของเสื้อครุย
ในสมัยแรก เสื้อครุยของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยแบ่งเป็น 2 ประเภท
- ครุยบัณฑิต สำหรับนิสิตผู้สอบไล่ตามหลักสูตร
- ครุยบัณฑิตพิเศษ สำหรับอาจารย์ และผู้ที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เป็นบัณฑิตพิเศษ
เสื้อครุยแบ่งเป็น 4 ชั้น ได้แก่
- บัณฑิตชั้นตรี (บัณฑิต)
- บัณฑิตชั้นโท (มหาบัณฑิต)
- บัณฑิตชั้นเอก (ดุษฎีบัณฑิต)
- บัณฑิตชั้นพิเศษ (มีเพียงพระองค์เดียวในแต่ละรัชกาล)
บัณฑิตชั้นพิเศษเป็นไปตามพระบรมราชโองการในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อครั้งสถาปนาโรงเรียนข้าราชการพลเรือน ซึ่งมีข้อความตอนหนึ่งว่า
“…ให้มีกรรมการเป็นสภาอันหนึ่ง มีพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเป็นพระบรมราชูปถัมภกแห่งโรงเรียนนี้…”
เนื่องด้วยจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเป็นสถาบันเดียวที่ได้รับพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้พระมหากษัตริย์ทรงเป็นพระบรมราชูปถัมภกของสถาบัน และได้รับพระบรมราชานุญาตให้ใช้ “พระเกี้ยว” ประดับที่สำรดของชายครุยระดับอก ชาวจุฬาฯ จึงควรสวมเสื้อครุยด้วยความสำรวม เคารพในพระมหากรุณาธิคุณ และภาคภูมิใจในเสื้อครุยพระราชทาน โดยไม่ประดับสิ่งใดเพิ่มเติมบนเสื้อครุย