จุฬาฯ ร่วมพิธีบวงสรวง พิธีบำเพ็ญกุศลอุทิศถวาย และพิธีวางพวงมาลาถวายสักการะ เนื่องในวันพระราชชายาเจ้าดารารัศมี ประจำปี 2568

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ร่วมกับจังหวัดเชียงใหม่ อำเภอแม่ริม สภาวัฒนธรรมอำเภอแม่ริม กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน สมาคมนิสิตเก่าจุฬาฯ ภาคเหนือ สถาบันการศึกษา องค์กรต่าง ๆ และประชาชนชาวเชียงใหม่ จัดงานวันพระราชชายาเจ้าดารารัศมี ประจำปี 2568 เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม 2568 ณ พิพิธภัณฑ์พระตำหนักดาราภิรมย์ อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่ โดยมี ศ.ดร.วิเลิศ ภูริวัชร อธิการบดีจุฬาฯ เป็นประธานในพิธีบวงสรวงถวายสักการะพระราชชายาเจ้าดารารัศมี พิธีบำเพ็ญกุศลอุทิศถวายฯ และพิธีวางพวงมาลาถวายสักการะหน้าพระอนุสาวรีย์พระราชชายาเจ้าดารารัศมี  มีนายรัฐพล นราดิศร ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ ผู้แทนจากหน่วยงาน องค์กรทั้งภาครัฐและเอกชน ร่วมพิธีวางพวงมาลาถวายสักการะพระอนุสาวรีย์ฯ

นอกจากนี้ในงานยังมีพิธีเปิดงานสืบสานวัฒนธรรมประเพณีของอำเภอแม่ริม ณ สนามหน้าพระอนุสาวรีย์ฯ มีการแสดงดนตรีและนาฏศิลป์ถวายโดยกลุ่มศิลปิน ชมรม สถานศึกษา องค์กรต่าง ๆ การออกร้านสาธิตและจำหน่ายสินค้าศิลปหัตถกรรมล้านนา กิจกรรมกาดหมั้ว และการแสดงทางศิลปวัฒนธรรมล้านนาตลอดทั้งวัน โดยมีประชาชนชาวเชียงใหม่และประชาชนในพื้นที่ต่าง ๆ มาร่วมงานอย่างคับคั่ง

พระราชชายาเจ้าดารารัศมี ประสูติเมื่อวันที่ 26 สิงหาคม 2416 ณ คุ้มหลวงกลางเวียง นครเชียงใหม่ เป็นพระธิดาในพระเจ้าอินทวิชยานนท์ และเจ้าทิพเกสร ทรงได้รับการศึกษาอย่างแตกฉานทั้งอักษรล้านนา อักษรสยาม และภาษาอังกฤษ อีกทั้งทรงเชี่ยวชาญขนบธรรมเนียมล้านนาและโปรดการทรงม้า

ในปี 2426 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงหมั้นเจ้าดารารัศมี โดยพระราชทานพระกุณฑลและพระธำมรงค์เพชร พร้อมจัดพระราชพิธีโสกันต์ตามธรรมเนียมราชสกุลจักรี ต่อมาเมื่อเสด็จมากรุงเทพฯ พร้อมพระบิดา ทรงเข้ารับราชการฝ่ายใน เป็นเจ้าจอม ต่อมาทรงมีพระประสูติกาลพระราชธิดา เมื่อวันที่ 2 ตุลาคม  2432 ทรงพระนามว่าพระเจ้าลูกเธอ พระองค์เจ้าวิมลนาคนพีสี มีพระชันษาเพียง 3 ปี 4 เดือน 18 วัน ก็สิ้นพระชนม์

ภายหลังทรงเลื่อนเป็น “เจ้าจอมมารดาดารารัศมี” และเมื่อ ปี 2451 ได้รับสถาปนาเป็น “พระราชชายา เจ้าดารารัศมี” และเสด็จกลับเยือนเชียงใหม่ด้วยกระบวนเสด็จตามราชประเพณีอย่างยิ่งใหญ่ ประทับอยู่ราวหกเดือนก่อนเสด็จนิวัตพระนคร

เมื่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จสวรรคต พระราชชายาเจ้าดารารัศมีประทับในพระราชวังดุสิต จนกระทั่งปี 2457 จึงเสด็จกลับไปประทับที่เชียงใหม่ถาวร ณ พระตำหนักดาราภิรมย์ อำเภอแม่ริม ทรงดำรงพระชนม์อยู่ที่นั่นกว่า 20 ปี

ปลายพระชนมชีพทรงประชวรด้วยพระโรคปอด และย้ายมาประทับที่คุ้มรินแก้วเพื่อรักษา พระราชชายาเจ้าดารารัศมีสิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม 2476 สิริพระชันษา 60 ปีเศษ

“พระตำหนักดาราภิรมย์ในพระราชชายาเจ้าดารารัศมี” เป็นมรดกล้ำค่าของแผ่นดินที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยได้รับเกียรติให้เป็นผู้สืบทอดและพิทักษ์รักษา โดยทางราชการได้ขอใช้เป็นพื้นที่ปฏิบัติงานของตำรวจตระเวนชายแดน ในนามค่ายดารารัศมีมาเป็นเวลากว่า 40 ปี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยได้ทำการบูรณะพระตำหนักขึ้นใหม่ให้สมบูรณ์งดงามใกล้เคียงสภาพเดิม และจัดเป็นพิพิธภัณฑ์แสดงสิ่งของเครื่องใช้อันเกี่ยวเนื่องกับพระราชชายาเจ้าดารารัศมีและพระกรณียกิจต่าง ๆ ของพระองค์ท่าน โดยได้รับความร่วมมืออย่างดียิ่งจากกลุ่มเจ้านายฝ่ายเหนือ พ่อค้า และประชาชนชาวเชียงใหม่ ร่วมกันบริจาคและเสาะหาสิ่งของเครื่องใช้เพื่อจัดแสดงในพิพิธภัณฑ์ โดยสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมพระนราธิวาสราชนครินทร์ บดินทรเชษฐภคินีเสด็จทรงเปิดพิพิธภัณฑ์เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม 2542 และทรงรับเป็นองค์อุปถัมภ์กองทุนดาราภิรมย์ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย รวมทั้งยังได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากสมเด็จกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ในการดำเนินงานของพิพิธภัณฑ์เป็นอเนกประการ