นวัตกรรมตรวจมะเร็งด้วยลมหายใจ เครือข่าย RUN ปลดล็อกการคัดกรองโรคสำหรับคนไทย

เครือข่ายพันธมิตรมหาวิทยาลัยเพื่อการวิจัย (RUN) ชู “นวัตกรรมตรวจมะเร็งด้วยลมหายใจ” ผลงานการบูรณาการความร่วมมือในเครือข่ายวิจัยจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยและมหาวิทยาลัยมหิดลต่อยอดเทคโนโลยี AI-Nose ไปสู่การใช้งานจริง ผ่าน MUI ดีปเทคสตาร์ตอัป และโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ช่วยยกระดับการเข้าถึงการคัดกรองโรคในพื้นที่ขาดแคลนเครื่องมือและบุคลากร

ศ.นพ.รังสรรค์ ฤกษ์นิมิตร รองอธิการบดี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวว่า จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเป็นหนึ่งในเครือข่ายพันธมิตรมหาวิทยาลัยเพื่อการวิจัย (RUN) ที่ขับเคลื่อนคลัสเตอร์วิจัยด้านดิจิทัลและหุ่นยนต์ โดยมีงานวิจัยที่น่าสนใจหลากหลายโครงการที่เกิดจากความร่วมมือของมหาวิทยาลัยในเครือข่าย RUN 

“นวัตกรรมการตรวจมะเร็งด้วยลมหายใจ” เป็นตัวอย่างการบูรณาการความร่วมมือของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และมหาวิทยาลัยมหิดล  ในการพัฒนางานวิจัยที่ใช้ปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI  เป็นเครื่องมือในการเพิ่มศักยภาพและความเที่ยงตรงในการวินิจฉัยโรค

ดร.ธนิกานต์ สุขอร่าม นักวิจัยจากศูนย์ความเป็นเลิศทางการแพทย์ ด้านการส่องกล้องระบบทางเดินอาหาร โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย และทีมวิจัยจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เปิดเผยว่าการตรวจคัดกรองมะเร็งระบบทางเดินอาหารในปัจจุบันยังมีความไวจำกัด และมะเร็งบางชนิดยังไม่มีวิธีการคัดกรองที่ถือเป็นมาตรฐาน หน่วยโรคทางเดินอาหาร โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ จึงได้ทำการศึกษาเพื่อหาวิธีใหม่ในการคัดกรองมะเร็งดังกล่าว ด้วยการตรวจหาสารอินทรีย์ระเหยง่ายจากลมหายใจมาเป็นเวลามากกว่า 5 ปี โดยเริ่มจากการตรวจคัดกรองผู้ป่วยมะเร็งตับ ซึ่งเป็นหนึ่งในสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดของการเสียชีวิตด้วยโรคมะเร็งทั่วโลก  จากผลการตรวจพบว่าสารอินทรีย์ระเหยง่ายจากลมหายใจสามารถแยกผู้ป่วยมะเร็งตับและคนปกติได้และมีประสิทธิภาพ

การตรวจคัดกรองมะเร็งด้วยลมหายใจของโรงพยาบาลจุฬาฯ ถือเป็นที่แรกและที่เดียวที่มีการเปิดให้บริการการตรวจนี้ เป็นวิธีคัดกรองมะเร็งที่มีความปลอดภัยและปลอดจากรังสี (Non-invasive) และเป็นวิธีที่ไม่ก่อให้เกิดความเจ็บปวด

ทั้งนี้การพัฒนาวิธีการคัดกรองมะเร็งด้วยลมหายใจ ทีมวิจัยจากโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ และจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยได้ทำวิจัยร่วมกับบริษัท เอ็มยูไอ โรบอติกส์ จำกัด ดีปเทคสตาร์ตอัปที่ก่อตั้ง โดยทีมวิจัยจากมหาวิทยาลัยมหิดล โดยพัฒนาเป็น “นวัตกรรมการตรวจมะเร็งด้วยลมหายใจ” ที่มีความไวในการตรวจคัดกรองมะเร็งตับถึง 85 % มะเร็งตับอ่อน 97 %  และมะเร็งท่อน้ำดี 82%

 ประสิทธิภาพของนวัตกรรมนี้ถือเป็นทางเลือกใหม่ในการตรวจคัดกรองมะเร็งที่มีมาตรฐาน ช่วยให้สามารถตรวจพบมะเร็งได้ตั้งแต่ในระยะแรกเริ่ม ทำให้การรักษาได้ผลดี และลดอัตราการเสียชีวิตได้

ดร.วันดี วัฒนกฤษฎิ์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร (CEO) บริษัท เอ็มยูไอ โรบอติกส์ จำกัด   หรือ MUI Robotics   เปิดเผยว่า ความท้าทายที่สำคัญของระบบสาธารณสุข โดยเฉพาะในพื้นที่ชนบท คือ การเข้าถึงการตรวจคัดกรองและการรักษาที่ยังจำกัด เนื่องจากต้องใช้เครื่องมือราคาแพง บุคลากรเฉพาะทาง และโครงสร้างพื้นฐานที่ซับซ้อน

MUI Robotics จึงนำเทคโนโลยี AI-Nose มาต่อยอดเพื่อนำไปสู่การใช้งานจริง  โดยร่วมมือกับโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ พัฒนา“ Breath-based Screening Technology” ซึ่งมีการเก็บตัวอย่างลมหายใจจากผู้ป่วยจริง วิเคราะห์สารระเหย (VOCs) ที่สัมพันธ์กับโรค และพัฒนา AI Model สำหรับการคัดกรอง

“งานวิจัยนี้ มุ่งทำให้การตรวจคัดกรอง “เข้าถึงได้” มากขึ้น ลดต้นทุนการตรวจในระบบสาธารณสุข รองรับการใช้งานในพื้นที่ชนบท หรือโรงพยาบาลชุมชน  รวมถึงเปิดโอกาสให้เกิด Early Detection หรือ ตรวจคัดกรองได้ตั้งแต่ระยะแรกในระดับประชากร

ทั้งนี้ เราไม่ได้แค่พัฒนาเทคโนโลยีเพื่อวัดกลิ่น แต่กำลังสร้างระบบที่ทำให้  “‘การเข้าถึงการตรวจโรค” เป็นเรื่องพื้นฐานสำหรับทุกคน ไม่ว่าจะอยู่ในเมืองหรือชนบท”

นวัตกรรมดังกล่าวมีระบบการทำงานผ่าน 3 ขั้นตอนหลัก คือ 1.Sensor Array ตรวจจับสาร VOCs ในลมหายใจ 2. Signal Processing แปลงสัญญาณเป็นข้อมูลดิจิทัล  3.AI Model วิเคราะห์รูปแบบกลิ่น (Smell Fingerprint) เพื่อจำแนกความเสี่ยงของโรค

จุดเด่นของนวัตกรรมคือไม่ต้องเจาะเลือด ใช้งานง่ายและรวดเร็ว ต้นทุนต่ำกว่าวิธีดั้งเดิม รองรับการตรวจคัดกรองจำนวนมาก ลดภาระบุคลากรทางการแพทย์ ลดการนำเข้าเครื่องมือจากต่างประเทศ และมีศักยภาพต่อยอดสู่ระบบ AI Healthcare ระดับประเทศ

กลุ่มเป้าหมายสำหรับการใช้งาน คือ โรงพยาบาล ศูนย์ตรวจสุขภาพ  หน่วยงานสาธารณสุข  รวมถึงโครงการคัดกรองระดับประเทศ 

อนาคต  MUI Robotics ตั้งเป้าพัฒนาต่อยอดจากงานวิจัยนี้ไปสู่การเป็น AI-based Medical Screening Platform  และขยายไปสู่การคัดกรองโรคอื่น ๆ ที่มีการใช้งานในระดับประเทศ และสามารถเชื่อมต่อกับระบบ AI Healthcare และ Smart Hospital ได้

• Facebook
• Twitter
• Line