เพลงมหาวิทยาลัย

เพลงมหาจุฬาลงกรณ์

ผู้ประพันธ์ทำนอง

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มหิตลาธิเบศรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร์ สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร

ผู้ประพันธ์เนื้อร้อง

ท่านผู้หญิงสมโรจน์ สวัสดิกุล ณ อยุธยา และนายสุภร ผลชีวิน

ประวัติความเป็นมา

ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2459 อันเป็นปีสถาปนาจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเป็นต้นมา นิสิตจุฬาฯ มีเพลงร้องภายในมหาวิทยาลัยมากมาย แต่ทว่าเพลงซึ่งประกาศว่าเป็นเพลงประจำสถาบันอันเป็นที่หมายรู้กันนั้นยังไม่ปรากฏ ในปี พ.ศ. 2491 ศาสตราจารย์ ม.ร.ว.สุมนชาติ สวัสดิกุล จึงได้กราบบังคมทูลขอพระราชทานเพลงประจำมหาวิทยาลัย ซึ่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพล อดุลยเดช ได้ทรงพระราชนิพนธ์เพลง “มหาจุฬาลงกรณ์” พระราชทานให้แก่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และมีท่านผู้หญิงสมโรจน์ สวัสดิกุล ณ อยุธยา และนายสุภร ผลชีวินเป็นผู้ประพันธ์คำร้อง ด้วยพระปรีชาญาณ พระอัจฉริยภาพทางการดนตรี และพระวิริยะอุตสาหะที่ทรงตั้งพระทัยพระราชนิพนธ์เพลงนี้ให้มีความพิเศษแตกต่างจากบทเพลงอื่นๆ จึงทรงพระราชนิพนธ์เพลงนี้ด้วย Pentatonic scale หมายถึงในบทเพลงนี้จะประกอบไปด้วยโน้ตเพียง 5 เสียงเท่านั้นที่ซ่อนรูป และร้อยเกี่ยวอยู่ภายในบทเพลงอย่างลึกซึ้ง จนกระทั่งผู้ฟังจะไม่รู้สึกเลยว่าใช้หลักการประพันธ์ประเภทใด และทรงเลือกใช้สำเนียงที่ให้สีสันความเป็นโลกตะวันออกแต่กลับให้ท่วงทำนองสง่างามแบบสากลโดยไม่ปรากฏความขัดแย้งแต่ประการใด เราชาวจุฬาฯ ทั้งมวลรู้สึกสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณอย่างหาที่สุดมิได้และตระหนักในพระวุฒิปรีชาสามารถในงานศิลปกรรมศาสตร์ทุกสาขา โดยเฉพาะดุริยางคศิลป์ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม พระราชนิพนธ์เพลงมหาจุฬาลงกรณ์ เป็นเพลงประจำมหาวิทยาลัยไว้ดุจอัญมณีล้ำค่าที่ชาวจุฬาฯ จะหวงแหนรักษาไว้เพื่อเป็นเกียรติอันสูงส่งแก่มหาวิทยาลัยชั่วกาลนาน

เนื้อร้อง

น้ำใจน้องพี่สีชมพู ทุกคนไม่รู้ลืมบูชา พระคุณของแหล่งเรียนมา จุฬาลงกรณ์ ขอทูนขอเทิดพระนามไท พระคุณแนบไว้นิรันดร ขอองค์พระเอื้ออาทร หลั่งพรคุ้มครอง นิสิตพร้อมหน้า สัญญาประคอง ความดีทุกอย่างต่างปอง ผยองพระเกียรติเกริกไกร ขอตราพระเกี้ยวยั้งยืนยง นิสิตประสงค์เป็นธงชัย ถาวรยศอยู่คู่ไทย เชิดชัย ชโย

จุฬาฯ สนับสนุนให้อาจารย์ทำงานวิจัย นับว่าเป็นสิ่งที่ดีมากต่อทั้งอาจารย์ นิสิต รวมถึงภาคประชาสังคม

รองศาสตราจารย์ ดร.สุชนา ชวนิชย์ คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย