จุฬาฯ ร่วม AFP และ Google เสริมทักษะ  “Fact-checking” เสริมแกร่งนักสื่อสาร รู้เท่าทันข่าวลวง

เมื่อวันที่ 6 สิงหาคม 2568 ศูนย์สื่อสารองค์กร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ร่วมกับ AFP และ Google News Initiative จัดอบรมเชิงปฏิบัติการ “FACT CHECK: Digital Investigation Techniques Workshop” เพื่อเสริมสร้างทักษะด้านการตรวจสอบข้อเท็จจริงให้แก่ประชาคมจุฬาฯ รับมือกับความท้าทายของข้อมูลข่าวสารในยุคดิจิทัล

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.เอกก์ ภทรธนกุล ที่ปรึกษาด้านแบรนด์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวต้อนรับวิทยากรและผู้เข้าร่วมอบรม โดยเน้นถึงบทบาทของประชาคมจุฬาฯ ทั้งในฐานะ “ผู้รับสาร” และ “ผู้ส่งสาร” ที่สามารถร่วมกันตรวจสอบและเผยแพร่ข้อมูลที่ถูกต้องสู่สังคม

“ในยุคที่ข้อมูลเคลื่อนไหวเร็วยิ่งกว่าแสง และใคร ๆ ก็สามารถเผยแพร่ข่าวสารได้จากปลายนิ้วมือเดียว การแยกแยะว่า ‘อะไรคือความจริง’ กลายเป็นเรื่องท้าทายมากยิ่งขึ้น ทักษะการตรวจสอบข้อเท็จจริงจึงไม่ใช่แค่ทางเลือก แต่เป็นความจำเป็นที่ประชาคมมหาวิทยาลัยควรมี”

การอบรมในครั้งนี้ได้รับเกียรติจากวิทยากรผู้เชี่ยวชาญจาก AFP Fact Check ได้แก่

• Sophia Xu ผู้จัดการฝ่ายฝึกอบรมดิจิทัล ภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก จาก AFP Fact Check ฮ่องกง
• พศิกา เขินอำนวย และ ณัฐกร ปลอดดี จาก AFP Fact Check ประเทศไทย

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.เอกก์ ยังกล่าวเพิ่มเติมว่า “องค์ความรู้จากเวิร์กช็อปนี้จะไม่เพียงเป็นประโยชน์ต่อการเรียน การสอน การวิจัย หรือการทำงานประจำวัน แต่ยังเป็นเครื่องมือสำคัญในการส่งเสริมการสื่อสารที่ถูกต้อง มีความรับผิดชอบ และสร้างสังคมที่เข้มแข็งทางปัญญา”

ภายในงานประชาคมจุฬาฯ ทั้งนิสิต อาจารย์ และบุคลากรจากหลากหลายหน่วยงานกว่า 30 คนได้ร่วมกับเรียนรู้การตรวจสอบข่าวจริง ด้วยเครื่องมือของที่น่าสนใจของ AFP เช่น ปลั๊กอิน InVID-WeVerify ที่เป็น AI มีความสามารถที่จะบอกได้ว่าภาพหรือวีดีโอ ที่มีนั้นเป็นภาพสถานที่ไหน ใช้อุปกรณ์อะไรในการถ่ายมา ถ่ายมาเมื่อวันไหน และมีการปรับแต่งภาพครั้งล่าสุดเมื่อวันไหน และสามารถแยกได้ว่าภาพนั้นมีการใช้โปรแกรมอะไรในการแก้ไข และส่วนที่แก้ไขคือตรงไหนของภาพ และถ้าเป็นวีดีโอนั้นจะเป็นการแบ่งเฟรมภาพออกมา และก็สามารถบอกรายละเอียดได้เหมือนภาพนิ่ง เป็นต้น

รศ.ดร.อลงกรณ์ ปริวุฒิพงศ์ รองคณบดี ด้านวิจัยและวิรัชกิจ คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาฯ กล่าวว่า ในยุคที่ข้อมูลข่าวสารท่วมท้นทักษะการตรวจสอบข้อเท็จจริง (Fact-checking) ได้กลายเป็นเครื่องมือสำคัญที่ไม่เพียงสำหรับสื่อมวลชน แต่สำหรับทุกคนในสังคม เพื่อให้สามารถกลั่นกรองและประเมินความน่าเชื่อถือของแหล่งข่าวได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพราะ “ความรอบรู้ทางสื่อดิจิทัล” (Digital Media Literacy) จะนำไปสู่การเป็นผู้รับสารที่ชาญฉลาด สามารถวิเคราะห์และเลือกเชื่อข่าวสารได้อย่างมีวิจารณญาณท่ามกลางมหาสมุทรของข้อมูลในปัจจุบัน

รศ.ดร. เจษฎา เด่นดวงบริพันธ์ อาจารย์ประจำภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์​ จุฬาฯ​ ได้พูดถึงการมาร่วมงานครั้งนี้ว่า การร่วมอบรมในครั้งนี้เผยให้เห็นถึงเทคนิคการใช้งาน Google Search ขั้นสูงที่ซับซ้อนและมีประโยชน์กว่าที่คิด ทำให้ได้เรียนรู้เครื่องมือและเทคนิคเชิงลึกยิ่งขึ้น โดยมีการแนะนำเครื่องมือที่ทรงพลังกว่าเดิม เช่น Search Engine อื่นๆ ที่มีความสามารถในการค้นหาภาพย้อนหลังได้กว้างกว่า Google

นอกจากนี้ ยังมีปลั๊กอินสำหรับเบราว์เซอร์ที่ช่วยดึงข้อมูลต้นทางของสื่อได้อย่างรวดเร็ว ไปจนถึงการเรียนรู้หัวข้อใหม่อย่าง Geolocation ที่ไม่เพียงช่วยตอบคำถามว่า ในภาพคืออะไร แต่ยังสามารถระบุ “สถานที่จริง” ของเหตุการณ์เพื่อยืนยันความถูกต้องได้อย่างแม่นยำ ซึ่งทักษะและเครื่องมือเหล่านี้เป็นประโยชน์อย่างยิ่ง

คุณกิตติพัฒน์ ลี้สมบัติวัฒนะ นิสิตชั้นปีที่ 4 คณะวิทยาศาสตร์ สาขาวิทยาการคอมพิวเตอร์ จุฬาฯ พูดถึงงานในครั้งนี้ว่า ผมไม่ได้มุ่งหวังเพียงแค่การแยกแยะข่าวจริงหรือข่าวปลอม แต่ต้องการทำความเข้าใจขั้นตอนและวิธีการที่เป็นระบบในการสืบสวนและยืนยันข้อมูลอย่างลึกซึ้ง โดยมีความตั้งใจที่จะนำความรู้ด้านกระบวนการตรวจสอบนี้ไปประยุกต์ใช้และต่อยอดในสาขาคอมพิวเตอร์ที่ตนกำลังศึกษาอยู่ เพื่อพัฒนาเป็นเครื่องมือหรือแนวทางใหม่ๆ ที่เป็นประโยชน์ในอนาคต

กิจกรรมในครั้งนี้สะท้อนถึงความมุ่งมั่นของจุฬาฯ ในการสร้าง “ภูมิคุ้มกันทางปัญญา” ให้แก่ประชาคมของตน และสร้างระบบนิเวศการสื่อสารที่มีคุณภาพในมหาวิทยาลัยและสังคมโดยรวม

• Facebook
• Twitter
• Line