จุฬาฯ น้อมรำลึกพระมหากรุณาธิคุณสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตร

สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงทรงมีพระมหากรุณาธิคุณเป็นล้นพ้นต่อจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ทรงประกอบพระราชกรณียกิจโดยเสด็จพระราชดำเนินมายังจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยในโอกาสต่าง ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งพระราชกรณียกิจทางด้านการศึกษา ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่ผู้สำเร็จการศึกษาจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

นับตั้งแต่พิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิตจุฬาฯ ปีการศึกษา 2492 เมื่อวันอาทิตย์ที่ 21 พฤษภาคม 2493 ณ หอประชุมจุฬาฯ ซึ่งเป็นพิธีพระราชทานปริญญาบัตรครั้งแรกในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรเสด็จพระราชดำเนินพร้อมด้วยสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่ผู้สำเร็จการศึกษาจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเป็นประจำทุกปี

ภาพความประทับใจในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรจุฬาฯ ที่ชาวจุฬาฯ และพสกนิกรชาวไทยยังตราตรึงไว้ในความทรงจำไม่ลืมเลือนคือเมื่อครั้งสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารีทรงสำเร็จการศึกษาจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยและเข้ารับพระราชทานปริญญาอักษรศาสตรบัณฑิต เกียรตินิยมอันดับ 1 เหรียญทอง เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 14 กรกฎาคม 2520 สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงได้ทรงฉายพระฉายาลักษณ์ร่วมกับสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ที่บริเวณคณะอักษรศาสตร์ จุฬาฯ ด้วย

ในปี 2538 พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระประชวรด้วยพระอาการเกี่ยวกับพระหทัย คณะแพทย์ได้กราบบังคมทูลพระกรุณาให้ทรงลดพระราชภารกิจที่ต้องใช้เวลาประทับอยู่เป็นเวลานาน ในปีนั้น สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงได้เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ในการพระราชทานปริญญาบัตรแก่ผู้สำเร็จการศึกษาจากจุฬาฯ ปีการศึกษา 2537 ระหว่างวันที่ 13 – 15 กรกฎาคม 2538 โดยเสด็จพระราชดำเนินพร้อมด้วยสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี

โอกาสนี้ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงได้พระราชทานพระราโชวาท ความตอนหนึ่งว่า

“…วิชาความรู้นั้นถือได้ว่าเป็นเครื่องเชิดชูบุคคลให้งามเด่น เพราะเป็นปัจจัยส่งเสริมให้สามารถสร้างสรรค์ความสำเร็จและชื่อเสียงเกียรติคุณได้ ข้าพเจ้าขอความร่วมมือจากบัณฑิตที่เพิ่งสำเร็จการศึกษาในที่นี้ทุกคน ได้นำความรู้ไปช่วยส่งเสริมชาติของเราให้งามพร้อมทั้งอารยธรรม วัฒนธรรม และจริยธรรม ท่านทั้งหลายเป็นผู้มีอายุยังน้อย เต็มเปี่ยมไปด้วยพลังกายพลังใจ มีความกระตือรือร้นและปรารถนาดีต่อบ้านเมือง ต่อไปก็จะแยกย้ายกันออกไปทำงานอยู่ในหน่วยงานต่างๆ ทั้งภาครัฐบาลและภาคเอกชนทั่วทุกภูมิภาค หากท่านทั้งหลายร่วมมือกันช่วยเหลือเกื้อกูลชาติ ข้าพเจ้าเชื่อว่าภายหน้า บ้านเมืองของเราคงจะมีทั้งความสุขความเจริญยิ่งขึ้น…”

นอกจากนี้ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยได้ทูลเกล้าฯ ถวายปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์สาขาต่าง ๆ แด่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ดังนี้

• ปริญญารัฐศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ ปีการศึกษา 2503
  เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 3 สิงหาคม 2504
  ในฐานะที่ทรงรับพระราชภาระในตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ในระหว่างที่พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรเสด็จออกทรงผนวช ทรงปฏิบัติราชกิจอันเป็นราชภาระอันใหญ่หลวงด้วยพระปรีชาญาณ โดยเสด็จพระราชดำเนินประพาสประเทศต่าง ๆ ในการเชื่อมสัมพันธไมตรีระหว่างประเทศ นำมาซึ่งผลสำเร็จในรัฐประศาสโนบายของประเทศ
• ปริญญาการออกแบบอุตสาหกรรมดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ ปีการศึกษา 2526
  เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 19 กรกฎาคม 2527
  ในฐานะที่ทรงฟื้นฟูศิลปหัตถกรรมไทยให้กลับมารุ่งเรืองอีกครั้ง ทรงเห็นคุณค่าของภูมิปัญญาชาวบ้านและฝีมือช่างพื้นบ้านที่กำลังจะสูญหาย และได้ทรงริเริ่มแนวทางการพัฒนาอย่างยั่งยืนโดยผสมผสานความงามแบบไทยกับแนวคิดการออกแบบสมัยใหม่ ทรงมีพระราชดำริให้จัดตั้งศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพในภูมิภาคต่าง ๆ เพื่อเปิดโอกาสให้ประชาชน โดยเฉพาะเกษตรกรและสตรีในชนบท มีรายได้และสามารถพึ่งพาตนเองได้จากการสร้างสรรค์งานหัตถศิลป์อันงดงาม
• ปริญญาศิลปกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ ปีการศึกษา 2533
  เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 1 สิงหาคม 2534
  ในฐานะที่ทรงอนุรักษ์ ฟื้นฟู และพัฒนาศิลปหัตถกรรมไทยให้คงอยู่คู่แผ่นดิน ทรงฟื้นฟูศิลปหัตถกรรมพื้นเมืองที่ใกล้สูญ เพื่อให้ราษฎรมีรายได้และสืบสานศิลปวัฒนธรรมไทยไว้เป็นสมบัติของแผ่นดิน ทรงก่อตั้งมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ เพื่อเป็นศูนย์กลางในการอนุรักษ์และพัฒนางานศิลปหัตถกรรมไทยตามพระราชดำริ พระราชกรณียกิจของพระองค์ได้ชุบชีวิตงานหัตถศิลป์ ทำให้ศิลปะไทยเป็นที่รู้จักและได้รับความนิยมทั้งในประเทศและนานาชาติ
• ปริญญาครุศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ ปีการศึกษา 2534
  เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 9 กรกฎาคม 2535
  ในฐานะที่ทรงเป็นครูของแผ่นดิน ทรงเปี่ยมด้วยพระมหากรุณาธิคุณ พระปรีชาญาณ และพระวิริยะอุตสาหะในการเกื้อกูลส่งเสริมการศึกษาแก่ประชาชนทุกหมู่เหล่า ทรงมุ่งมั่นเผยแพร่ความรู้แก่พสกนิกรโดยเฉพาะในชนบทห่างไกล ทรงสอนหนังสือแก่เด็ก ๆ และราษฎรด้วยพระองค์เอง พร้อมทั้งทรงส่งเสริมให้รู้จักอ่านออกเขียนได้ เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตและต่อยอดภูมิปัญญาพื้นบ้าน ด้วยพระปรีชาญาณและความใส่พระราชหฤทัยในงานศึกษา ทรงบูรณาการการศึกษาเพื่อชีวิตผ่านโครงการต่าง ๆ เช่น โครงการป่ารักน้ำ ที่ทรงสอนประชาชนให้รู้จักใช้ประโยชน์จากธรรมชาติอย่างยั่งยืน
• ปริญญาพยาบาลศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ ปีการศึกษา 2535
  เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 8 กรกฎาคม 2536
  ทรงบำเพ็ญพระราชกรณียกิจต่อเนื่องและครบวงจรในการช่วยเหลือราษฎรด้านสุขภาพอนามัย ทั้งการส่งเสริมสุขภาพ การป้องกันโรค การดูแลรักษาและฟื้นฟูสภาพผู้เจ็บป่วย ทรงติดตามดูแลอย่างต่อเนื่องทุกขั้นตอน ทรงเป็นแบบอย่างของการแก้ปัญหาและพัฒนาคุณภาพชีวิตของราษฎรให้ดีขึ้น นอกจากนี้ยังทรงได้รับรางวัลพิเศษและพระเกียรติยศทางวิชาการจากองค์การระหว่างประเทศเป็นที่ประจักษ์
• ปริญญานิติศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ ปีการศึกษา 2540
  เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 16 กรกฎาคม 2541
  ในฐานะที่ทรงพระปรีชาสามารถและทรงคุณูปการต่อแผ่นดินไทยทั้งในด้านกฎหมาย มนุษยธรรม และการพัฒนาสังคม ทรงปฏิบัติหน้าที่ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ตามบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญ ด้วยพระวิริยะอุตสาหะและพระปรีชาญาณอันลึกซึ้งในการธำรงรักษากฎหมายบ้านเมือง ทรงก่อตั้งศูนย์สภากาชาดไทยเขาล้าน จังหวัดตราด เพื่อเป็นที่พักพิงและเยียวยาผู้ลี้ภัยโดยไม่เกี่ยวข้องกับการเมือง นอกจากนี้ยังทรงเป็นแบบอย่างของการส่งเสริมให้ประชาชน เคารพกฎหมายและเป็นพลเมืองดี
• ปริญญาวิทยาศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์และปริญญาศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ ปีการศึกษา 2546
  เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 8 กรกฎาคม 2547 จุฬาฯ ทูลเกล้าฯ ถวายปริญญาสูงสุด 2 ปริญญาในวโรกาสมหามงคลสมัยพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา 72 พรรษา 12 สิงหาคม 2547 ในฐานะที่ทรงพระปรีชาสามารถรอบด้านทั้งในเชิงวิทยาศาสตร์และศิลปศาสตร์
  ในด้านวิทยาศาสตร์ ทรงริเริ่มโครงการป่ารักน้ำ เพื่อสร้างจิตสำนึกแก่ราษฎรให้ร่วมกันปลูกป่าและรักษาสมดุลของระบบนิเวศ ทำให้พื้นที่ป่าของไทยเพิ่มขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม ทรงริเริ่มแนวคิดมนุษย์อยู่กับป่าได้ ด้วยการให้ประชาชนมีส่วนร่วมปลูกป่าเลี้ยงสัตว์และดูแลธรรมชาติอย่างยั่งยืน อีกทั้งยังทรงมีพระราชดำริในการฟื้นฟูทรัพยากรทางทะเล เพื่ออนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพและสร้างรายได้ให้แก่ชาวประมงพื้นบ้าน ทรงวางรากฐานแนวคิดด้านวิทยาศาสตร์เพื่อชีวิต โดยเชื่อมโยงการอนุรักษ์ธรรมชาติกับการพัฒนาแหล่งอาหารและสมุนไพรเพื่อชุมชน
  ในด้านศิลปศาสตร์ พระองค์ทรงใช้ศาสตร์และศิลป์ในการพัฒนาชีวิตประชาชนและสร้างเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมของชาติให้ยั่งยืน โดยเฉพาะโครงการศิลปาชีพที่ทรงฟื้นฟูศิลปหัตถกรรมพื้นบ้านให้กลับมาเป็นที่นิยมทั้งในและต่างประเทศ นอกจากสร้างรายได้และศักดิ์ศรีให้แก่ชาวบ้านแล้ว ยังเป็นการอบรมให้ประชาชนมีจิตประณีต รักความงาม และภาคภูมิใจในวัฒนธรรมของชาติ ทรงส่งเสริมการสร้างสรรค์ศิลปะการแสดง ภาพยนตร์ และละครประวัติศาสตร์ เพื่อปลูกฝังความรักชาติและความสามัคคีแก่ประชาชน

• Facebook
• Twitter
• Line