จุฬาฯ เปิดตัว “ศูนย์สยามควอนตัมสแควร์” พัฒนาหลักสูตร เตรียมพร้อมภาคธุรกิจไทยสู่ยุคควอนตัม

26 มกราคม 2569

จุฬาฯ เปิด ‘ศูนย์สยามควอนตัมสแควร์’ ขับเคลื่อนประเทศไทยสู่การเป็นศูนย์กลางด้านเทคโนโลยีควอนตัมระดับภูมิภาค เดินหน้าลงนาม MOU กับพันธมิตร เพื่อเปลี่ยนผ่านประเทศจากสถานะผู้ใช้เทคโนโลยีไปสู่เจ้าของเทคโนโลยี ผลักดันเศรษฐกิจฐานนวัตกรรม สร้างความมั่นคงทางไซเบอร์ และยกระดับความสามารถในการแข่งขันของประเทศ ล่าสุด ผนึกความร่วมมือกับภาคธุรกิจและสถาบันการศึกษาชั้นนำ “IBM–บัณฑิตวิทยาลัย–QTFT” พัฒนาหลักสูตรระยะสั้นและหลักสูตรผู้บริหาร เพื่อเตรียมความพร้อมให้ภาคธุรกิจปรับตัวเข้าสู่ยุคควอนตัม เมื่อวันจันทร์ที่ 26 มกราคม 2569 ณ ชั้น G สามยรานมิตรทาวน์ โดยมี ศ.ดร.วิเลิศ ภูริวัชร อธิการบดีจุฬาฯ เป็นประธานในงาน และ ศ.ดร.ประณัฐ โพธิยะราช คณบดีคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ กล่าวรายงาน

ศ.ดร.วิเลิศ ภูริวัชร อธิการบดีจุฬาฯ กล่าวว่า “ในปี 2569 จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยได้สร้างปรากฏการณ์ใหม่ด้วยการเปิดตัว Siam Quantum Square ซึ่งถือเป็นศูนย์ควอนตัมที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย โดยตั้งเป้าให้เป็นศูนย์กลางข้อมูลและการพัฒนาทางด้านควอนตัมที่ได้รับความร่วมมือและการสนับสนุนจากทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และมหาวิทยาลัยชั้นนำในระดับนานาชาติ โครงการนี้มุ่งเน้นการสร้าง “นวัตกร” ทางด้านวิทยาศาสตร์ให้เกิดขึ้นในประเทศไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งการผลักดันให้นักวิทยาศาสตร์และนักฟิสิกส์จากคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ สร้างนวัตกรรมใหม่ๆ เพื่อขับเคลื่อนประเทศ การดำเนินงานของศูนย์นี้ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงแค่การเรียนการสอนในตำรา แต่เป็นการสอนความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์ที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้จริง”

“Siam Quantum Square มุ่งเน้นการพัฒนาเทคโนโลยีควอนตัมในหลากหลายด้าน เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน ได้แก่ Quantum Machine Learning การเรียนรู้ของเครื่องด้วยระบบควอนตัม Quantum Computing: การประมวลผลแบบควอนตัม Quantum Sensing การตรวจวัดด้วยสัญญาณควอนตัมในรูปแบบต่างๆ วิทยาศาสตร์เหล่านี้จะถูกเปลี่ยนให้เป็นนวัตกรรมและผลผลิตที่จับต้องได้ เพื่อสร้างประโยชน์สูงสุดต่อสังคมและเพิ่มคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น”

ศ.ดร.ประณัฐ โพธิยะราช คณบดีคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ กล่าวว่า “เทคโนโลยีควอนตัม คือการควบคุมสมบัติและสถานะของอนุภาคตามหลักกลศาสตร์ควอนตัม เพื่อนำไปพัฒนานวัตกรรมที่เกิดประโยชน์ ต่อเศรษฐกิจ สังคม และเทคโนโลยีใหม่ ๆ ซึ่งปัจจุบันหลักการทางควอนตัมได้เข้ามามีบทบาทและถูกใช้เป็น แกนหลักในเทคโนโลยีที่อยู่รอบ ๆ ตัวเรา อาทิ สมาร์ทโฟน โซลาร์เซลล์ หรือเครื่อง MRI ที่ใช้ในการแพทย์ ดังนั้นเทคโนโลยีควอนตัมไม่ใช่เรื่องไกลตัวอย่างที่หลาย ๆ คนคิด ผนวกกับควอนตัมคอมพิวเตอร์ (Quantum Computers) เป็น เทคโนโลยีขั้นกว่าที่ใช้งานหลักการทางควอนตัมในระดับสูงสุด เพื่อมาใช้คำนวณแก้ปัญหาต่าง ๆ ที่แก้ไม่ได้ด้วยคอมพิวเตอร์ที่มีอยู่ในปัจจุบัน อีกทั้งยังสามารถถอดการเข้ารหัสทางดิจิทัลในปัจจุบันได้ ซึ่งควอนตัมคอมพิวเตอร์กำลังเข้ามามีบทบาทสำคัญ ในการเปลี่ยนโฉมอุตสาหกรรมดิจิทัลและระบบเศรษฐกิจระดับโลก

‘ศูนย์สยามควอนตัมสแควร์’ จะดำเนินการภายใต้ 4 พันธกิจ คือ 1) พัฒนาและสร้างบุคลากรด้านเทคโนโลยี ควอนตัม 2) ดำเนินการวิจัยเชิงกลยุทธ์ระดับโลก โดยคำนึงถึงการสร้างองค์ความรู้ระดับพื้นฐานเป็นสำคัญ เพื่อในระยะยาว ก่อให้เกิดเทคโนโลยีที่ไทยเราเป็นเจ้าของอย่างแท้จริง ไม่ใช่เป็นเพียงผู้ใช้เทคโนโลยี 3) สร้างความร่วมมือระหว่างภาคส่วน ต่าง ๆ ทั้งภาครัฐ เอกชน และเครือข่ายนานาชาติ เพื่อส่งเสริมการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และลดความเสี่ยงจากการกีดกัน ทางเทคโนโลยี 4) สื่อสารความรู้เกี่ยวกับควอนตัมเทคโนโลยีให้แก่บุคคลทั่วไป เพื่อให้เกิดความเข้าใจและเข้าถึงได้ โดยกิจกรรมต่าง ๆ ของศูนย์ฯ ได้รับทุนสนับสนุนส่วนหนึ่งจากโครงการพลิกโฉมมหาวิทยาลัย (Reinventing University) ภายใต้การดูแลของสำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สป.อว.)

“เราจะมุ่งเน้นการวิจัยที่เป็นเลิศระดับโลก ควบคู่กับการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีควอนตัมในการแก้ปัญหาในด้าน ต่าง ๆ เช่น การพัฒนายา หรือวัสดุขั้นสูง พลังงาน การแพทย์ การเงิน การคมนาคม ตัวอย่างของการพัฒนาเทคโนโลยี ควอนตัมที่ศูนย์สยามควอนตัมสแควร์ได้ดำเนินการแล้ว ได้แก่ การวิจัย Quantum Computing การประมวลผลเชิง ควอนตัม การวิจัย Quantum Artificial Intelligence หรือ Quantum AI ซึ่งคือการผสมผสานการคำนวณเชิงควอนตัม และปัญญาประดิษฐ์ โดยศูนย์ฯ ยังมีแผนดำเนินการในหัวข้ออื่น ๆ ได้แก่ การวิจัย Quantum Cryptography เพื่อ เสริมสร้างความมั่นคงทางไซเบอร์ การวิจัยและพัฒนาระบบเข้ารหัสควอนตัมที่สามารถป้องกันการดักฟังข้อมูล การพัฒนา Quantum Materials and Devices เพื่อพัฒนาวัสดุใหม่ ๆ ที่สามารถนำมาประยุกต์ใช้กับเครื่องคำนวณทางควอนตัม และเซนเซอร์ควอนตัมได้” ศ.ดร.ประณัฐ กล่าว

“ศูนย์สยามควอนตัมสแควร์” ยังมีความร่วมมืออย่างใกล้ชิดกับ Quantum Technology Foundation (Thailand) [QTFT] ซึ่งเป็น บริษัทสตาร์ทอัพด้านควอนตัมของไทย โดยมุ่งเน้นงานวิจัยด้าน Advanced Optimization และมีแผนขยายไปสู่ การวิจัยด้าน Quantum Optimization ในอนาคต ซึ่งจะช่วยยกระดับประสิทธิภาพของระบบการจัดการในภาคธุรกิจต่าง ๆ ให้ดียิ่งขึ้น

นอกจากนี้ศูนย์ฯ ยังได้รับความร่วมมือจากภาคธุรกิจอื่น ๆ ได้แก่ Portfolio Optimization with Quantum Computers และความร่วมมือกับทางบริษัท Western Digital Corporation (ประเทศไทย) Denso และสถาบัน National Institute of Advance Industrial Science and Technology (AIST) ประเทศญี่ปุ่น

ทั้งนี้ “ศูนย์สยามควอนตัมสแควร์” ยังมุ่งสร้างเครือข่ายความร่วมมือในทุกมิติ ตั้งแต่สถาบันการศึกษา ภาคอุตสาหกรรมในประเทศ ไปจนถึงพันธมิตรระดับโลก โดยล่าสุดได้เตรียมลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือกับ IBM ประเทศไทย สถาบัน National Institute of Advanced Industrial Science and Technology (AIST) ประเทศญี่ปุ่น และ บริษัท Qunova Computing ประเทศเกาหลี และมีแผนขยายความร่วมมือไปยังภาคเอกชนชั้นนำอีกหลายแห่ง อาทิ Western Digital Corporation (Thailand) และ SCB เพื่อนำเทคโนโลยีควอนตัมไปแก้ไขปัญหาเชิงธุรกิจ ความปลอดภัยของข้อมูล การแพทย์ และสังคม