ตรวจ ’สมองเสื่อมแฝง’ รู้ก่อน 10 ปี ชะลออัลไซเมอร์ยามสูงวัย

15 ธันวาคม 2565

อัลไซเมอร์ มักเกิดขึ้นในผู้ที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป ภาวะสมองเสื่อมมีสาเหตุส่วนใหญ่เกิดจากโรค อัลไซเมอร์ ภาวะสมองเสื่อมและโรคอัลไซเมอร์เป็นโรคที่รักษาไม่หาย หนทางที่ดีที่สุดคือการป้องกันไม่ให้เกิดโรคหรือชะลอการเกิดโรคให้ช้าที่สุด

นพ.ภูษณุ ธนาพรสังสุทธิ์ อาจารย์ประจำสาขาประสาทวิทยา ภาควิชาอายุรศาสตร์ และหัวหน้าโครงการนวัตกรรมการตรวจเลือดวินิจฉัยภาวะสมองเสื่อมตั้งแต่ยังไม่มีอาการ ศูนย์วิทยาศาสตร์สุขภาพโรคอุบัติใหม่ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาฯ เปิดเผยว่า โรคอัลไซเมอร์มีระยะฟักตัว 10 – 15 ปี ก่อนที่จะเริ่มแสดงอาการ เรียกได้ว่าเป็นโรคอัลไซเมอร์แฝง ผู้ป่วยจะไม่มีอาการใด ๆ สามารถทำงานได้ตามปกติ จนเมื่อการดำเนินโรคไปถึงจุดที่อาการเริ่มปรากฎ ผู้ป่วยก็สูญเสียเนื้อสมองไปมากแล้ว ซึ่งยากที่จะฟื้นฟูภาวะของสมอง

ศูนย์วิทยาศาสตร์สุขภาพโรคอุบัติใหม่ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาฯ ได้พัฒนาการใช้เทคนิคทางอิมมูนวิทยาหรือวิทยาภูมิคุ้มกันในการตรวจเลือดผู้ที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงเป็นภาวะสมองเสื่อมหรือ อัลไซเมอร์ แทนการเจาะน้ำไขสันหลังซึ่งเป็นวิธีที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน วิธีนี้ช่วยตอบโจทย์ทั้งในแง่ค่าใช้จ่ายที่ย่อมเยากว่า ลดความซับซ้อนและความเจ็บในการตรวจหาภาวะสมองเสื่อมแฝง มีความปลอดภัย ผู้รับการตรวจไม่จำเป็นต้องงดน้ำหรืออาหารก่อนเข้ารับการเจาะเลือด ซึ่งพยาบาลหรือนักเทคนิคการแพทย์จะเจาะเลือดเพียง 10 ซีซีเท่านั้นและเป็นการตรวจเพียงครั้งเดียว นอกจากตรวจเลือดแล้วยังมีการทำแบบทดสอบความสามารถของสมองควบคู่ไปด้วย ทั้งนี้ วิธีเจาะเลือดตรวจสารโปรตีนที่ก่อโรคอัลไซเมอร์ ผลการตรวจมีความแม่นยำถึง 88 % ใกล้เคียงกับการตรวจด้วยเทคนิคที่ใช้ในต่างประเทศ ค่าใช้จ่ายในการตรวจก็ไม่แพงเมื่อเทียบกับวิธีการตรวจแบบเดิมที่ใช้อยู่ สำหรับผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงเป็นภาวะสมองเสื่อมหรืออัลไซเมอร์ ไม่ว่าจะด้วยปัจจัยทางพันธุกรรม สิ่งแวดล้อม มลภาวะ และอายุที่มากขึ้นก็อาจจะลดโอกาสการเกิดภาวะสมองเสื่อมได้ถึงร้อยละ 40