การประเมินความพร้อมของชุมชนในการจัดการตนเอง: กรณีการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและการจัดการความเสี่ยงภัยพิบัติโดยอาศัยชุมชนเป็นฐาน พื้นที่จังหวัดน่าน

ร่วมมือกับเทศบาลเมืองน่าน ชุมชนภูมินทร์ท่าลี่ ชุมชนพวงพยอม งานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย เทศบาลเมืองน่าน สำนักงานโยธาธิการและผังเมืองจังหวัดน่าน สำนักงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดน่าน

เกี่ยวกับโครงการ: งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ
(1) เพื่อศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ แนวทางการรองรับและการปรับตัวของชุมชนต่อการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวในจังหวัดน่าน
(2) เพื่อศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับสถานการณ์ภัยพิบัติ แนวทางการจัดการภัยพิบัติ และแผนในระดับต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับการจัดการภัยพิบัติในพื้นที่จังหวัดน่าน
(3) เพื่อประเมินความพร้อมของชุมชนท้องถิ่นในการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและการจัดการภัยพิบัติโดยอาศัยชุมชนเป็นฐาน กรณีศึกษาในจังหวัดน่าน งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงประจักษ์ (Empirical research) จากการเก็บข้อมูลโดยใช้แบบประเมินความพร้อมของชุมชน (Readiness Checklist) ประกอบกับการจัดสนทนากลุ่มย่อย การจัดประชุมระดมความคิดเห็น การสัมภาษณ์เชิงลึก การสังเกตการณ์แบบมีส่วนร่วม และการสำรวจทางกายภาพร่วมกับสมาชิกชุมชน กระบวนการดำเนินงานวิจัยจะเน้นวิธีการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research: PAR)

งานวิจัยนี้สามารถสรุป “ผลลัพธ์เชิงประจักษ์” ของการดำเนินงานได้ 5 ประการ ได้แก่
(1) ฐานข้อมูลระดับน้ำท่วมในเขตเทศบาล
(2) ผลการสำรวจความเปราะบางทางกายภาพในพื้นที่ชุมชนนำร่อง
(3) ผลการวิเคราะห์ระดับความเสี่ยงภัยน้ำท่วมในพื้นที่ชุมชนนำร่อง
(4) ผลการประเมินความพร้อมของชุมชน 8 มิติ โดยชุมชนเป็นผู้ประเมินตนเอง
(5) ลักษณะที่บ่งบอกถึงความพร้อม 22 ประการของชุมชนนำร่อง โดยผู้วิจัยเป็นผู้ประเมินจากหลักฐานและข้อมูลแวดล้อมจากแหล่งต่าง ๆ

จุฬาฯ สนับสนุนให้อาจารย์ทำงานวิจัย นับว่าเป็นสิ่งที่ดีมากต่อทั้งอาจารย์ นิสิต รวมถึงภาคประชาสังคม

รองศาสตราจารย์ ดร.สุชนา ชวนิชย์ คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
X